Antwoorden en achtergrond voor zzp'ers

De meeste zzp'ers doen btw-aangifte per kwartaal — dat is ook het uitgangspunt dat de Belastingdienst standaard hanteert bij een nieuwe onderneming. Alleen bij een hoge omzet of specifieke situaties kan de Belastingdienst overstappen naar maandaangifte. Twijfel je welk ritme voor jou geldt? Dat staat in de brief die je van de Belastingdienst hebt ontvangen na inschrijving, of ik zoek het voor je uit.

De KOR is een vrijstelling van btw voor ondernemers met een jaaromzet tot € 20.000. Kies je voor de KOR, dan reken je geen btw op je facturen, maar mag je ook geen btw op je inkopen terugvragen. Ook doe je dan geen btw-aangifte meer. Het is een keuze — geen verplichting — en of het voordelig is hangt af van je omzet, je kosten en wie je klanten zijn (particulieren of bedrijven).

Het urencriterium houdt in dat je minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteedt. Dat hoeven geen declarabele uren te zijn — ook administratie, offertes maken, reistijd, acquisitie en scholing tellen mee. Voldoe je aan het urencriterium, dan kom je in aanmerking voor de zelfstandigenaftrek en eventueel de startersaftrek. Een goede reden om je uren structureel bij te houden, ook als het even rustiger is.

Kosten die je maakt voor je onderneming zijn in principe aftrekbaar, zolang ze zakelijk zijn en je ze kunt onderbouwen met een bon of factuur. Denk aan software en abonnementen, een deel van je telefoon- en internetkosten, vakliteratuur, cursussen die relevant zijn voor je vak, reiskosten voor klantbezoeken en — onder voorwaarden — een deel van je werkruimte thuis. Twijfel je of iets aftrekbaar is? Bewaar de bon in ieder geval, dan bekijken we het samen bij de verwerking.

Niet verplicht, maar wel verstandig. Met een voorlopige aanslag betaal je je inkomstenbelasting gespreid over het jaar, in plaats van in één keer bij de definitieve aanslag. Zo voorkom je een grote naheffing achteraf — en reken je ook makkelijker met belastinggeld dat al ergens veilig staat, in plaats van dat het "gewoon" op je rekening lijkt te staan.

Op 1 oktober 2026 heeft minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) de voorlopige tekst van de Zelfstandigenwet gepubliceerd. Let op: dit is een concept dat nu in internetconsultatie is. De tekst kan nog wijzigen voordat hij naar de Tweede en Eerste Kamer gaat, en er is nog geen datum waarop de wet daadwerkelijk ingaat.

Het doel van de wet is om vooraf duidelijkheid te geven over wanneer je als zzp'er veilig buiten loondienst werkt, en wanneer er eigenlijk sprake is van een dienstverband (schijnzelfstandigheid). Zzp'ers die aan de criteria voldoen, krijgen volgens het voorstel een "veilige haven".

Een paar dingen die opvallen in het concept:

• Geen verplichte checklist: de nieuwe criteria ("werkrelatietoets" en "zelfstandigheidstoets") gelden als hulpmiddel, niet als een harde afvinklijst.
• Eén opdrachtgever is een aandachtspunt: werk je op dit moment voor maar één opdrachtgever, dan voldoe je volgens het concept nog niet aan de nieuwe zelfstandigheidstoets.
• Hoe je betaald wordt, telt mee: werk je per uur in plaats van op projectbasis, dan kan dat de uitkomst van de toets beïnvloeden.
• Vrijwillige verklaring: het kabinet wil een mogelijkheid ontwikkelen waarbij een deskundige vooraf beoordeelt of jij aan de zelfstandigheidstoets voldoet.

Een veelgestelde vraag: is een uurtarief nu slechter dan een vaste prijs? Een uurtarief wordt niet verboden, maar maakt het wel lastiger om aan te tonen dat je "voor eigen rekening en risico" werkt — één van de onderdelen van de werkrelatietoets. Bij een vaste prijs profiteer je zelf als je iets sneller voor elkaar krijgt; bij een uurtarief verdien je hetzelfde, ongeacht hoe efficiënt je werkt. Vooral bij langdurige, vrijwel fulltime inzet tegen een vast uurtarief bij één opdrachtgever is dit een aandachtspunt. Let op: hier geldt vanaf 31 december 2026 ook nog een aparte regel (los van deze wet): bij een uurtarief van €38 of lager voor een zakelijke opdrachtgever kan iemand zich beroepen op werknemerschap.

Wat ik je nu al kan adviseren: let goed op je spreiding van opdrachtgevers en hoe je facturen worden opgebouwd (uurtarief versus vaste prijs per klus). Verder is het vooral een kwestie van afwachten — ik volg dit en werk dit artikel bij zodra er meer duidelijkheid is.

Op dinsdag 15 september 2026 presenteerde het kabinet het Belastingplan 2027. Let op: dit zijn voorstellen. Het plan moet nog worden behandeld en goedgekeurd door de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, dus het is nog niet definitief. Tijdens die behandeling kunnen maatregelen nog worden aangepast.

Dit staat er op dit moment in voor ondernemers:

• Zelfstandigenaftrek: die daalt van € 1.200 in 2026 naar € 900 in 2027. Voor deze aftrek moet je onder andere aan het urencriterium voldoen.
• Startersaftrek: die gaat in 2027 omlaag van € 2.123 naar € 10 en vervalt volgens het voorstel in 2028. Starters kunnen het volledige voordeel dus alleen nog in 2026 benutten.
• Kilometervergoeding: de maximale vergoeding stijgt van € 0,23 naar € 0,25 per kilometer, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026. Dit hogere bedrag is vooruitlopend op het Belastingplan al toegestaan.
• Box 3: er zijn geen nieuwe maatregelen voorgesteld. Het heffingsvrije vermogen stijgt naar € 60.098 per persoon (2026: € 59.357) en het tarief blijft 36%.

Wat betekent dit voor jou? Een lagere aftrek betekent een hogere belastbare winst, en dus over het algemeen meer belasting. Houd daar rekening mee wanneer je geld opzijzet voor je aangifte.

Dit artikel is gebaseerd op de plannen zoals gepresenteerd op Prinsjesdag 2026 en wordt bijgewerkt zodra er definitieve besluiten zijn. Laatst bijgewerkt: 28 september 2026.

De zelfstandigenaftrek daalt in 2026 fors: van € 2.470 (belastingjaar 2025) naar € 1.200. Dit is onderdeel van een geplande, stapsgewijze afbouw — voor 2027 staat al een verdere verlaging naar € 900 op de planning. Voor de meeste zzp'ers betekent dit dat je over hetzelfde inkomen iets meer belasting betaalt dan voorheen.

Als tegemoetkoming stijgt de MKB-winstvrijstelling in 2026 naar 13,31% (was 12,7%) — dat compenseert een deel van het verschil, maar niet alles. Ben je starter, dan kun je daarnaast nog gebruikmaken van de startersaftrek van € 2.123, maximaal drie keer binnen de eerste vijf jaar van je onderneming.

Wat blijft hetzelfde: je moet nog steeds voldoen aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar om voor deze aftrekposten in aanmerking te komen. Hou je uren dus goed bij, juist nu het fiscale voordeel kleiner wordt.

Net gestart als zzp'er? Een paar zaken die je vanaf dag één op orde wil hebben: een aparte zakelijke bankrekening (voorkomt dat privé en zakelijk door elkaar lopen), een boekhoudpakket waarin je facturen en bonnetjes bijhoudt, en een vaste dag in de maand waarop je je administratie bijwerkt in plaats van dit voor je uit te schuiven.

Bewaar vanaf het begin al je bonnetjes en facturen — ook kleine bedragen tellen mee voor je aftrekposten. En zet meteen een percentage van elke binnenkomende betaling opzij voor de belasting, zodat je nooit voor een verrassing komt te staan bij de aanslag.

De KOR kan aantrekkelijk zijn als je voornamelijk voor particulieren werkt: je facturen worden 21% (of 9%) goedkoper zonder dat het jou iets kost, en je hoeft geen btw-aangifte meer te doen. Werk je vooral voor btw-plichtige bedrijven, dan maakt het voor je klant weinig uit of je wel of geen btw rekent — maar loop jij wél de btw op je eigen zakelijke kosten mis, omdat je die dan niet meer kan terugvragen.

De KOR meld je aan bij de Belastingdienst, minimaal vier weken voor het kwartaal waarin je wilt starten. Zeg je eenmaal de KOR toe, dan zit je er in principe drie jaar aan vast — een keuze die het dus waard is om even goed door te rekenen.

Een voorlopige aanslag is een inschatting van de inkomstenbelasting die je over het lopende jaar verschuldigd bent, gebaseerd op je verwachte winst. In plaats van aan het einde van het jaar in één keer af te rekenen, betaal je maandelijks een vast bedrag — dat scheelt in cashflow en voorkomt verrassingen.

Valt je winst uiteindelijk hoger of lager uit dan geschat? Dan wordt dit verrekend bij de definitieve aanslag, die volgt nadat je aangifte is verwerkt. Verandert je winstverwachting gedurende het jaar flink, dan kun je de voorlopige aanslag laten aanpassen — dat voorkomt dat je aan het einde van het jaar alsnog moet bijbetalen of juist te veel hebt afgedragen.

Een aantal aftrekposten wordt niet automatisch door de Belastingdienst vooraf ingevuld — die moet je zelf actief opgeven. Daardoor lopen veel mensen jaarlijks geld mis. Een paar posten die vaak over het hoofd worden gezien:

• Specifieke zorgkosten — kosten die niet door je verzekering zijn vergoed, zoals bepaalde vervoerskosten, een dieet op doktersvoorschrift of niet-vergoede medicijnen, zijn onder voorwaarden aftrekbaar boven een drempelbedrag.
• Giften aan ANBI- of SBBI-instellingen — eenmalige en periodieke giften aan erkende goede doelen zijn (deels) aftrekbaar, afhankelijk van je inkomen.
• Partneralimentatie — betaal je alimentatie aan een ex-partner, dan is dit bedrag volledig aftrekbaar.
• Lijfrentepremies — premies voor extra pensioenopbouw zijn aftrekbaar binnen je jaarruimte, mits je een pensioentekort hebt.
• Reiskosten openbaar vervoer — reis je met het OV naar werk en krijg je dit niet (volledig) vergoed door je werkgever, dan kun je hiervoor een vast bedrag aftrekken.

Let op: de aftrek voor studiekosten is sinds 2022 grotendeels afgeschaft — dit is dus geen aftrekpost meer, op enkele uitzonderingen na (zoals EVC-trajecten). Twijfel je of een kostenpost voor jou aftrekbaar is? Bewaar de bon of factuur in ieder geval, dan bekijken we het samen bij het opstellen van je aangifte.